Uszkodzone okucia okienne — zaczep, bolec czy cały mechanizm?

Dlaczego w zaczepie powstaje rowek?

Bolec na skrzydle wchodzi w zaczep na ramie przy każdym obrocie klamki. Dopóki skrzydło stoi prawidłowo, bolec trafia w zaczep tak, jak powinien. Gdy skrzydło opadło albo jest ustawione nieprawidłowo, bolec wchodzi pod złym kątem, obciążenie skupia się zawsze w jednym punkcie — i przez lata w zaczepie powstaje rowek, a na bolcu — starta powierzchnia

Skutek jest zawsze ten sam: w tym miejscu skrzydło dociska słabiej. Tryb zimowy czy letni nic tu nie zmienia — dopóki skrzydło stoi nieprawidłowo, poprawić trzeba jego ustawienie, a nie docisk. Sam mechanizm w skrzydle może być przy tym całkowicie sprawny i chodzić płynnie

Z tej samej przyczyny psują się też elementy w skrzydle — kaseta, narożniki i nożyce. Skrzydło stoi nieprawidłowo, bolce nie trafiają w zaczepy, a całe obciążenie przy obrocie przechodzi na klamkę i mechanizm pod nią. W zleceniach, w których klamka kręci się dookoła, prawie zawsze uszkodzona jest kaseta — ten przypadek omawiamy w osobnym artykule

Kiedy wystarczy wymiana jednego zaczepu albo bolca?

Gdy mechanizm chodzi normalnie, a okno nie dociska w jednym lub dwóch miejscach. Wtedy wymieniamy tylko to, co jest zużyte

Bywa też tak, że nie ma co wymieniać — po prostu czegoś brakuje. W skrzydle szerszym niż osiemdziesiąt centymetrów warto zamontować w środku dodatkowy zaczep z bolcem: do osiemdziesięciu nie jest potrzebny, a powyżej bez niego skrzydło może nie dociskać w środku, nawet gdy uszczelka jest cała i okucie sprawne

Osobny przypadek — bolec, który wchodzi nie za zaczep, lecz obok niego, i zamiast dociągać skrzydło, odpycha je. Szpara jest wtedy taka, że wchodzi w nią palec. Ogólnie to rzadkość, ale w nowych budynkach zdarza się często. Szczegółowo — w artykule o tym, dlaczego wieje od okna

Kiedy jeden element nie wystarczy?

Gdy obok zużyty jest jeszcze jeden element i widać, że po pierwszej wymianie przyjdzie druga. Typowy przykład: kaseta jest jeszcze cała, a zasuwnica pod nią już wyrobiona — nowa kaseta będzie się po niej ślizgać. Wtedy wymieniamy zasuwnicę od razu, choć to droższe, i pokazujemy klientowi, co dokładnie jest wyrobione, zanim zaproponujemy taki zakres

Drugi przykład — zawias. Jeśli okno po regulacji znowu zaczyna obcierać o ramę — i powtarza się to dwa albo trzy razy, za każdym razem po około miesiącu — problem nie leży w regulacji: wewnątrz zawiasu wyrobiona jest śruba, która trzyma skrzydło na wysokości. Taki zawias wymieniamy, nawet jeśli z zewnątrz wygląda na cały. Piszemy o tym w artykule o oknie, które się nie domyka

Co robimy, gdy części do okucia już się nie produkuje?

Szukamy resztek i przerabiamy sam punkt styku. W jednym zleceniu drewniane okno przez siedemnaście lat stało przekrzywione: elementy zawiasów zamontowano lustrzanie, część, która powinna być od wewnątrz, znalazła się na zewnątrz i skrzydło było przez cały ten czas odpychane o dwa–trzy milimetry — drewno przez taki okres się odkształciło. Model wycofano z produkcji, udało się znaleźć jedynie resztki magazynowe, dokładnie w potrzebnej liczbie

Przerobiliśmy nie całe okucie obwiedniowe skrzydła, lecz sam punkt styku: dołożyliśmy trzy bolce i trzy zaczepy, które odpychają skrzydło w drugą stronę. U klienta od razu zrobiło się ciszej. Klamka zacznie chodzić wyraźnie lżej, ale dopiero później — skrzydło wraca do formy nie od razu

Mówimy o tym wprost: na takie wyprostowanie potrzeba roku, czasem dwóch — przez ten czas drewno wraca na swoje miejsce

Co można zauważyć u siebie przed przyjazdem specjalisty?

Trzy rzeczy, a żadna nie wymaga rozkręcania ani regulowania

• Przekręcić klamkę do oporu. Jeśli czuć, że coś odpycha, bolec nie trafia w zaczep tak, jak powinien
• Jak chodzi klamka. Ciężko przez cały obrót — zwykle to kwestia braku smarowania; nie da się jej przekręcić wcale — zwykle opadniętego skrzydła
• Zaczep na ramie i bolec na skrzydle. Właśnie tam widać rowek i startą powierzchnię

Czego nie robić samemu?

Nie dokręcać śrub regulacyjnych. Instrukcja producenta okucia rozwierno-uchylnego podaje, że w tym systemie śruba regulacyjna może wystawać maksymalnie o milimetr, a za czerwonym znakiem zakresu skrzydłu grozi wypadnięcie — i w tej samej instrukcji regulacja, zdejmowanie oraz zawieszanie skrzydła zostawione są specjaliście. Nie domykać okna siłą: skrzydło musi wchodzić w ramę swobodnie, bez użycia siły

I nie naklejać samoprzylepnej uszczelki na starą. Jest grubsza niż trzeba i odpycha skrzydło: okucie zaczyna chodzić ciężko, a jego elementy w końcu wyrywają się razem z wkrętami. Mieliśmy zlecenie, gdzie do wymiany okucia doprowadziły dwie rzeczy naraz — taka uszczelka i to, że okucia nie smarowano blisko dwadzieścia lat. Uszkodzony element wymienia się od razu, a nie użytkuje się go aż do awarii

Jak wygląda takie zlecenie?

Specjalista przyjeżdża, ogląda okno i podaje zakres prac. Zgodzić się czy nie — decyduje klient: diagnoza jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje

W zleceniach, w których przyczyną jest kaseta albo klamka, potrzebna część jest zwykle w samochodzie i wszystko kończy się podczas tej samej wizyty: praca zajmuje około godziny, maksymalnie dwie — razem z pełnym serwisem okna

Zaczepy i bolce dobiera się do konkretnego systemu i roku produkcji, dlatego nie zawsze są w samochodzie. Taką część częściej zamawiamy, a czas oczekiwania to dwa–cztery dni robocze

Wymianę elementu zawsze robimy razem z pełnym serwisem: skrzydło regulujemy, okucie czyścimy i smarujemy. Jedna wymiana bez tego nie wystarcza na długo — wtedy psuje się kolejny element, a nie da się przewidzieć, który. Na wykonane prace dajemy dwanaście miesięcy gwarancji

Okno nie dociska w jednym miejscu? Sprawdzimy, czy wystarczy jeden element

Na miejscu specjalista sprawdza, w którym miejscu zabrakło docisku, w jakim stanie są zaczepy i bolce oraz czy mechanizm w skrzydle chodzi. Potem widać, czy wymienia się jeden element, dwa, czy potrzebne jest całe okucie obwiedniowe skrzydła, a zakres podajemy przed rozpoczęciem pracy. Pracujemy w Warszawie i okolicach, dojazd i diagnoza są bezpłatne

Najkrócej

Jeśli okno nie dociska w jednym punkcie, a mechanizm chodzi normalnie, zużyty jest zaczep albo bolec — i to właśnie wymieniamy. Całe okucie obwiedniowe skrzydła jest potrzebne wtedy, gdy obok zużyty jest jeszcze jeden element, a to widać na miejscu

Często zadawane pytania